Biuletyn nr 1
Decyzja jako akt administracyjny
Definicja decyzji i istota decyzji w administracji.
2021-05-01
Jankowska, Agnieszka
Definicja decyzji.
W treści atykułu pod rozwagę powezmę wyjaśnienie dokumentu decyzji oraz jej definicji.
Jak sama nazwa wskazuje decyzja ( łać. arbitrium ) jest aktem , który w swej treści skupia postanowienia podmiotu, który ją wydaje. Przedmiotem decyzji niemalże zawsze jest rozstrzygnięcie i zakończenie istoty sprawy. W uzasadnieniu decyzji odczytujemy podstawy rozstrzygnięcia oraz przesłanki wydania decyzji.
U
Decyzja znajduje swoje uregulowanie prawne w ustawie z dnia 14 czerwca 1960, r. Art. 104 powołanej ustawy wyjaśnia pojęcie decyzji, ze wskazaniem że są to akty, które„ rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.”[2]Na mocy kodeksu organy władzy publicznej, sprawy prowadzone w toku postępowania kończą poprzez wydanie decyzji.
Decyzja jest dokumentem, który w swej treści odnosi się do przepisów prawa i na ich podstawie jest przygotowana. „ (…) decyzja administracyjna jest zatem kwalifikowanym aktem administracyjnym wydanym na podstawie ustawy lub z upoważnienia ustawy po przeprowadzeniu prawem określonego postępowania rodzącym określone skutki (…)” [3]
Istotą omawianego dokumentu jest to, że zawsze powinien być oparty na obowiązujących przepisach prawa. Rozstrzygnięcie winno odwoływać się na aktualnych regulacjach i podstawie prawnej.
Normatywa decyzji zależy od kwestii prowadzonego postępowania.
„ Decyzja administracyjna, to akt administracyjny wydany w trybie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego lub innych ustaw regulujących sferę indywidualnych praw i obowiązków”.[4] Decyzja może być zatem wydana przez różne jednostki w zależności od trybu i istoty sprawy, oparta na uregulowaniach nie tylko z gałęzi prawa administracyjnego ale na przepisach innych ustaw np. prawa podatkowego, prawa zamówień publicznych et cetera.
Omówienia pojęcia decyzji podjął się w książce swojego autorstwa Zbigniew Kmieciak. W jego przekonaniu „ decyzja jest aktem kwalifikowanym , rozstrzygającym sprawę administracyjną co do istoty lub w inny sposób kończącym postepowanie w danej instancji ( np. przez umorzenie sprawy).”[5]
Informacje na temat definicji decyzji administracyjnej odnajdujemy w literaturze prawa administracyjnego zbiorowego autorstwa M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, w ich opinii „ decyzja administracyjna jest typowym przykładem aktu administracyjnego zewnętrznego. I jako taki akt jest ona władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata ( strony ) w indywidualnie oznaczonej sprawie”.[6]
Każda wydana decyzja posiada moc prawną, jest aktem władczym, który jest wydawany dla konkretnej osoby in concreto lub do większej liczby stron in abstracto i co najważniej w konkretnej sprawie. Obliguje swym postanowieniem do pewnych zachowań, nakazuje konkretne postępowanie.
Często decyzję administracyjną „ definiuje się jako kwalifikowany akt administracyjny, odznaczający się określoną formą i wydawany po przeprowadzeniu sformalizowanego postępowania administracyjnego (…) sensu stricto charakteryzującym się jednostronnością, zewnętrznością, indywidualnością i konkretnością”.[7]
„ Decyzja administracyjna w polskim systemie prawnym oznacza orzeczenie organu administracji, indywidualny akt administracyjny wydawany w postępowaniu administracyjnym”.[8]
Skupiając się na powyższych określeniach można stwierdzić, że decyzja jest dokumentem który rozstrzyga sprawę, a także kończy prowadzone postępowanie. W literaturze możemy odnaleźć wiele wyjaśnień i informacji na temat decyzji. „ Decyzja jest podstawową formą załatwiania spraw administracyjnych. Sprawa wszczęta zostaje załatwiona tj. zakończona przez wydanie decyzji, co oznacza że tylko w razie wydania decyzji ( zatwierdzenia, ugody) sprawa może być uważana za załatwioną (…). Podjęcie decyzji należy wyłącznie do organu administracji publicznej, chyba że przepisanym prawem trybie konkretny pracownik organu jest upoważniony do podejmowania decyzji w imieniu organu administracji.”[9]
Nie ulega wątpliwości, że decyzja jest najważniejszą formą rozstrzygania spraw administracyjnych. „ wynika to z art.1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego, który stanowi, że kodeks ten normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej”.[10]
W literaturze prawa administracyjnego panuje zgodność co do tego, że „ rozstrzyganie przez organy administracji publicznej o prawach i obowiązkach innych konkretnych podmiotów odbywa się w formie aktu administracyjnego w tym omawianej przedmiotowej decyzji.”[11]
Powyższe wyjaśnienia dotyczą normatywnego charakteru decyzji. Dają podstawę do wysnucia jednoznacznych wniosków , że jest to najważniejszy akt wydawany przez jednostki administracji publicznej . Prowadzone czynności w toku postępowania są substytutem aktu administracyjnego.
W rozważaniach podjętych przez innych specjalistów z dziedziny prawa administracyjnego, czytamy że „ decyzja jest określoną czynnością procesową, do której wydania potrzebny jest odrębny przepis prawa (…)”.[12]
Niewątpliwie w doktrynie prawa decyzja stanowi szczególnego rodzaju akt normatywny oparty na przepisach prawa. Konkluzję taką można wywnioskować na przykładach literatury i prawa, które w sposób podobny definiują pojęcie decyzji.
Istota decyzji w administracji.
Istotą decyzji administracyjnej jest przede wszystkim zakończenie postępowania administracyjnego. Cały proces postępowania powinien przebiegać zgodnie z przepisami prawa i bez zbędnej zwłoki. Odwołam się do zapisu art. 104 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, który wyraźnie wskazuje, że „ decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części (…).”[13]
Zasadnicze ujęcie istoty obowiązywania decyzji administracyjnej odnajdujemy w źródłach literatury prawa administracyjnego. Piśmiennictwo zwraca uwagę , że nadrzędnym celem w każdym postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ administracji publicznej jest załatwienie sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia- decyzji. „ Podstawą do wydania decyzji administracyjnej w określonej sprawie jest indywidualny charakter o którym stanowią przepisy materialne ( określające uprawnienia i obowiązki jednostki), procesowe ( regulujące tryb rozstrzygania sprawy) oraz ustrojowe ( określające rodzaje organów administracji publicznej i ich kompetencje).”[14]
Książką, która w swej treści porusza kwestię istoty decyzji jest publikacja zbiorowego autorstwa K. Chorąży, W Taras, A. Wróbel. „ Decyzja rozstrzyga sprawę administracyjną co do istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (…). Decyzja ustala zatem konsekwencje prawa materialnego w stosunku do strony postępowania ( decyzja merytoryczna). Decyzje mogą nie rozstrzygać sprawy co do istoty lecz w inny sposób kończyć postępowanie w danej instancji np. decyzja o umorzeniu postępowania.”[15]
Precyzyjne określenie istoty decyzji odnosi się do faktu, że nie jest ważna sama nazwa „ decyzji” bowiem ta występuje w przepisach prawnych rozmaicie oznaczona, ale sama treść, jej struktura prawna (…). W przepisach prawnych decyzja może być oznaczona jako pozwolenie(…), zezwolenie(…) , nakaz (…) .”[16]
Istotę wydawania i obowiązywania decyzji administracyjnej odnajdujemy także w orzecznictwie sądowym. „ Organy administracji załatwiają sprawy bez wydania decyzji , o których mowa w art. 104 kodeksu postepowania administracyjnego, ale tylko w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych ( art. 1 § 1 kpa), co oznacza że ta forma działania organów ma wynikać z prawa materialnego.”[17]
Decyzja administracyjna w istocie swego obowiązywania definiowana jest jako rozstrzygnięcie w całości lub w części sprawy postępowania, a więc „ w sposób wiążący i trwały ustanawia zmienić lub zmusić stosunki administracyjne. Jest przejawem woli państwa reprezentowanego przez organ administracji publicznej wyrażonej w stosunku do strony postępowania administracyjnego. . Decyzje wydawane są na podstawie przepisów prawa materialnego, a tylko wyjątkowo w oparciu o przepisy procesowe , np. decyzja stwierdzająca wygaśnięcie bezprzedmiotowej decyzji.”[18]
Odwołując się do innego żródła dowiadujemy się, że „ podstawą prawną decyzji administracyjnej są przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym.”[19]
Podsumowując materiał odnoszący się do istoty postępowania administracyjnego pozwala wysnuć wnioski, że naczelną zasadą decyzji administracyjnej jest jej praworządność, a więc zgodność z obowiązującymi przepisami. Decyzje winny być wydawane bez zbędnej zwłoki z precyzyjnym uwzględnieniem informacji o środkach odwoławczych jakie stronie przysługują, chyba że charakter decyzji nie przewiduje takowych środków.
Odwołania:
[1] L. Klat – Wertelecka, B. Kozicka, E. Pierzchała, Decyzja, postanowienie, ugoda w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2014 r., s.17
[2] Art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., kodeks postępowania administracyjnego
[3] L. Klat – Wertelecka, B. Kozicka, E. Pierzchała, Decyzja, postanowienie, ugoda w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2014 r., s. 15-16.
[4] Strona internetowa: Definicja decyzji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Decyzja_administracyjna
( dostęp 18.03.2020 r.).
[5] Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000 r., s. 166.
[6] M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Prawne formy działania administracji, Warszawa 2007 r. , s. 258-259.
[7] J. Zimmerman, Prawo administracyjne, Kraków 2018 r., s. 343.
[8] Strona internetowa: Decyzja administracyjna https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/decyzja-administracyjna;3891237.html, (dostęp 28.02.2020 r.).
[9] K. Chorąży, W Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2009 r., s. 88.
[10] L. Klat – Wertelecka, B. Kozicka, E. Pierzchała, Decyzja, postanowienie, ugoda w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2014 r., s. 15.
[11] M. Wierzbowski, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008 r. , s. 1.
[12] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2019 r., s. 160.
[13] Art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego.
[14] L. Klat – Wertelecka, B. Kozicka, E. Pierzchała, Decyzja, postanowienie, ugoda w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2014 r., s. 15.
[15] K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2009 r., s. 88.
[16] M. Wierzbwski, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008 r. , s. 143.
[17] NSA, wyr. z 7.9.1982 r. ( SA/Wr 363/82, ONSA 1982, Nr 2, poz. 82
[18] Strona internetowa: Istota decyzji administracyjnej, https://pl.wikipedia.org/wiki/istota decyzji administracyjnej a ( dostęp 11.03.2020 r.).
[19] R. Kędziora, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 2008 r. , s. 249
KOPIOWANIE BEZ ZGODY AUTORA zabronione!
ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ ZŁOŻENIA ZAMÓWIENIA na BIULETYN
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Biuletyn nr 2
Wydawanie decyzji administracyjnych.
2021-06-01
Jankowska, Agnieszka
Wszczęcie postępowania administracyjnego.
Wszczęcie postępowania administracyjnego rozpoczyna procedurę zmierzającą do rozstrzygnięcia sprawy. Proces ten skupia w swojej istocie wiele czynności, które odpowiadają za prawidłowe działanie.
Wszczęte postępowanie od samego początku powinno bazować na obowiązujących przepisach prawnych. Aksjomatyka prawna pozwoli na właściwe odniesienie się do istoty sprawy, która de facto staje się fundamentalna do prawidłowego jej załatwienia.
Naczelną zasadą rozpoczynającą postępowanie administracyjne jest zawiadomienie wszystkich uczestników postępowania, które mogą w nim brać udział w charakterze strony. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa „ Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań”.[1]
Rozważając kwestię wszczęcia postępowania możemy śmiało mówić o rozpoczęciu postępowania administracyjnego, które w doktrynie prawa jest określane mianem postępowania jurysdykcyjnego.
W ustawie z 14 czerwca 1960 r. wszczęcie postępowania administracyjnego normuje art.61 § 1, który brzmi następująco „ Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu”.[2] Zapis § 2 tego samego artykułu wskazuje, że „ organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie w której przepis prawa wymaga wniosku strony.
Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nie uzyskania zgody postępowanie umorzyć.(…).”[3]
Istniej od tej zasady wyjątek, który zgodnie z ustawą zwalnia organ prowadzący postępowanie od zawiadomień stron w sytuacji ważnej, nie cierpiącej zwłoki w przeprowadzeniu procedury administracyjnej bądź z powodu istniejącego niebezpieczeństwa zdrowia, życia czy potencjalnej szkody materialnej. Nie ulega wątpliwości, że „ zapewnienie możliwości udziału strony w postepowaniu jest warunkiem jego zgodności z prawem. Z tego względu podstawową kwestia jest określenie momentu wszczęcia postępowania.”[4]
Podsumowując informacje dotyczące istoty wszczęcia postępowania administracyjnego możemy je zatem rozpocząć na żądanie strony lub z urzędu.
Kodyfikacja ustawy Kpa, odnosi się między innymi do momentu rozpoczęcia postępowania na żądanie strony. „ Datą wszczęcia postepowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Datą wszczęcia postepowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej.”[5]
„ Ze względu na to , że kodeks postępowania administracyjnego nie określa daty wszczęcia postępowania z urzędu , zadanie ustalenia tej zasadniczej dla postępowania normy spełniło orzecznictwo. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie NSA, za datę wszczęcia postępowania z urzędu uważa się dzień pierwszej czynności urzędowej podjętej przez uprawniony podmiot, o której zawiadomiono stronę.”[6]
„ Ustalając datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu bierze się pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracyjna zewnątrz w stosunku do strony. Korespondencja wewnętrzna pomiędzy organami administracji, nie skutkuje wszczęcia postępowania administracyjnego.”[7]
Podążając dalej w rozważaniach nad momentem wszczęcia postępowania należy zauważyć jak bardzo ważna dla istoty całego trybu proceduralnego jest data wszczęcia postępowania.
„Ustalenie daty wszczęcia postępowania administracyjnego jest ważne ze względu na zapewnienie stronie możliwości udziału w czynnościach procesowych. Od tej daty istnieje postępowanie, co pozwala na ustalenie czy dane określone czynności zostały dokonane już w jego toku. Jest to też moment, od którego liczone są przewidziane kodeksem terminy załatwienia sprawy.”[8]
W literaturze prawa administracyjnego znajdujemy ważne informacje na temat ochrony interesów strony, w aspekcie preludium czynności. „ Postępowanie, którego wszczęcie może nastąpić zgodnie z prawem jedynie na wniosek strony, może być także wszczęte z urzędu, jeżeli wymaga tego szczególnie ważny interes strony. Warunkiem prowadzenia takiego postępowania jest zgoda strony. Odmowa jej udzielenia powoduje obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania.”[9]
„ Problematyka wszczęcia postępowania administracyjnego jest ściśle związana z budową legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym. Analiza mechanizmu wszczęcia postępowania wymaga odpowiedzi na pytanie czy do wszczęcia postępowania wystarczy jedynie wniosek strony, czy istnienie postępowania jest uzależnione od istnienia podstawy w prawie materialnym co się tyczy wszczęcia postępowania na wniosek strony ugruntowany jest obecnie pogląd, że nie uprzednie istnienie normy materialno-prawnej, lecz sam wniosek strony wszczyna postępowanie.” [10]
„ Podstawą jego oceny jest wzajemna relacja między trzema rodzajami norm, które stanowią podstawę do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego.. relacja między normami kompetencyjnymi, materialnymi i procesowymi była już w literaturze przedmiotem bogatej analizy.”[11]
Niewątpliwie wszczęcie postępowania administracyjnego można uznać za zdarzenie o charakterze prawnym. Moment takiego zdarzenia jest momentem nawiązania stosunku prawnego między stroną a organem administracji publicznej.
Pod rozwagę i omówienie należy poddać kwestię norm w postępowaniu administracyjnym, o których w swej literaturze wspominał J. Zimmerman. „ O istnieniu postępowania decyduje norma kompetencyjna i norma procesowa. Aby postępowanie mogło zakończyć się decyzją, czyli aby mogła nastąpić realizacja obowiązku wynikającego z normy kompetencyjnej musi istnieć norma materialna.
Przyjęcie, że wszczęcie postepowania zależy od normy materialnej wykonywalnej z wykorzystaniem regulacji proceduralnej, wymagałoby wyraźnego zastrzeżenia w treści tej regulacji. Jak już jednak powiedziano, obowiązek prowadzenia postępowania nie jest równoznaczny z istnieniem podstawy prawnej do wydania decyzji. Ocena stanu sprawy w postępowaniu wszczynanym z urzędu może okazać się błędna w zakresie istnienia podstawy do wydania decyzji. To nie oznacza , że nie istniało postępowanie a tym samym , że nie istniała strona.”[12]
W ustawodawstwie administracyjnym możemy się także spotkać z odmową wszczęcia postępowania. Zostało to wyartykułowane w kodeksie postępowania administracyjnego. „ Gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte , organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania .”[13]
Z mocy prawa na postanowienie wydane przez organy administracji publicznej stronom służy środek odwoławczy w postaci zażalenia.
W literaturze prawa administracyjnego znajdujemy wiele rozważań na temat modelu wszczynania postępowania z urzędu , który jest mechanizmem odmiennym od wszczęcia procederu postępowania na wniosek strony. Wymaga jednak dogłębnej analizy i wyjaśnienia.
[1] Art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
[2] Art. 61 § 1 Ibidem.
[3] Art. 61 § 2 Ibidem.
[4] J. Jagielski, M. Wierzbowski, Prawo administracyjne, Warszawa 2019 r. s. 84.
[5] Art. 61 §3 – 3a, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
[6] M. Wierzbwski, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008 r. , s. 84
[7] Zarządzenie NSA z 5.6.199r., S.A 152/81, Komunikat o ważniejszych kwestiach prawnych rozstrzyganych w orzecznictwie NSA 1981, Nr 1, maszynopis powielany s. 13-14.
[8]M. Wierzbwski, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008 r. , s. 85.
[9] G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego komentarz do art. 1-103, Warszawa 2010 r. , s. 502
[10] W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 1962 r. s. 60.
[11] J. Zimmerman, Prawo administracyjne, Kraków 2018 r., s. 346.
[12] M. Wierzbwski, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008 r. , s. 89.
[13] Art. 61 ,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.)
Uczestnicy postępowania i współuczestnictwo.
Uczestnikiem postępowania administracyjnego jest osoba zainteresowana , której dotyczą prowadzone przez organ czynności. Używając określenia strona należy przez to rozumieć :
- Osoby fizyczne
- Osoby prawne
- Jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej
- Inni uczestnicy: biegli, świadkowie.
Uczestnikiem postępowania jest także organ administracyjny.
Istota prowadzonego postępowania ma znaczący wpływ na to czy osoba fizyczna musi w czynnościach działać sama osobiście czy może do tego upoważnić pełnomocnika. Pełnomocnictwo co do charakteru powinno być złożone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Unormowanie znajdujemy w zapisie art. 32 i 33 kpa. Wyartykułowane tu zostały warunki pełnomocnictwa, a więc pełnomocnik może być osobą fizyczną, która posiada zdolność do czynności prawnych. „Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu” [1] Jak ustawa reguluje , pełnomocnictwo udzielone w formie elektronicznej, spełnia co do istoty przesłanki ważności jeśli zostało opatrzone podpisem elektronicznym ( kwalifikowanym, osobistym, zaufanym).
Rozważając zagadnienia uczestników postępowania należy zwrócić szczególną uwagę na uprawnienia jakie im przysługują.
Uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym reguluje zapis art. 28 kpa. „ Stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.”[2]Ustawa wprowadza bardzo istotną regulację albowiem uczestnikiem postępowania jak wcześniej napisałam może być osoba lub jednostka organizacyjna, organizacyjno-społeczna, posiadająca zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. Art. 30 § 2 wyraźnie wskazuje, że „ osoba fizyczna nie posiadająca zdolności do czynności prawnych działa przez swych przedstawicieli” [3]dalej reasumując aspekt zdolności prawnych do wykonywania czynności należy odnieść się do zapisu art. 30 § 3 , który określa, że w postępowaniu biorą udział przedstawiciele ustawowi i statutowi, którzy reprezentują interes stron niebędących osobami fizycznymi.
W literaturze uczestnicy postępowania nazywani są osobami, które mają faktyczny interes. To osoby zainteresowane. W toku postępowania może brać udział także inna grupa osób , która jest z nim związana w sposób pośredni. Do tej grupy możemy zaliczyć jak wcześniej nadmieniłam, świadków, biegłych.
Ważną kwestią jest to, że osoby te „mają ograniczone prawa procesowe, ponieważ nie mają w sprawie własnego interesu, sprawa ich nie dotyczy, jej rozstrzygnięcie nie będzie miało wpływu na ich sytuację prawną lub faktyczną.”[4]
Książki z dziedziny prawa administracyjnego, często wskazują na wyraźny podział stron w postępowaniu, a mianowicie czynną i bierną. Ta pierwsza „ staje się strona postępowania administracyjnego, jeżeli żądanie wszczęcia postepowania przez organ administracyjny jest uzasadnione interesem prawnym lub obowiązkiem. Ujęcie bierne strony wyraża się w tym, że organ wszczyna postępowanie z urzędu w stosunku do podmiotów, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Podstawą rozróżnienia jest kwestia inicjatywy wszczęcia postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku pochodzi od osoby fizycznej lub prawnej, w drugim inicjatywa pochodzi od organu prowadzącego postępowanie. który wszczyna postępowanie z urzędu.”[5]
W postępowaniu administracyjnym oprócz strony może uczestniczyć także pewna kategoria uczestników na prawach strony. Udział ich ma istotne znaczenie dla interesu strony lub interesu społecznego. Zaliczamy do tej grupy:
- Organizacje społeczne. Mogą one żądać wszczęcia postępowania lub zgody na jej udział w postępowaniu. Uczestnictwo organizacji społecznych ma charakter procesowy.
- Prokurator. Posiada także pewien zakres uprawnień bowiem może żądać wszczęcia postępowania administracyjnego z zamiarem usunięcia niezgodności sprzecznych z prawem , które zostały ujawnione w postępowaniu. Udział prokuratora może także dotyczyć zapewnienia i gwarancji, że przebieg postępowania będzie zgodny z obowiązującym prawem. Istotą w zakresie uprawnień prokuratora jest to, że może on wnieść swój sprzeciw od decyzji ostatecznej.
„ Jeżeli organ administracyjny uzna potrzebę udziału prokuratora w prowadzonym przez siebie postępowaniu zawiadamia o tym prokuratora. Udział tego organu może być podyktowany związkiem zjawisk będących przedmiotem postępowania z potrzebą zastosowania ochrony karnej określonych dóbr (…) Ważną sferą uprawnień prokuratora jest jego udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym (…)
prokuratorowi służy prawo złożenia skargi w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej , a w pozostałych wypadkach w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia czynności uzasadniającej wniesienie skargi.”[6]
Udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym normuje przepis ustawy kpa w brzmieniu„ Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.”[7]
- Rzecznik Praw Obywatelskich. „ Może zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, zaskarżać decyzję do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach na prawach przysługujących prokuratorowi.” [8]
Niewątpliwie w postępowaniu administracyjnym współuczestnictwo dwóch lub więcej podmiotów ma charakter proceduralny. Stanowi zabezpieczenie i ochronę uprawnień stron. Współuczestnictwo determinuje w pewnym stopniu organy administracyjne do należytego wywiązywania się ze swoich obowiązków z zapewnieniem ekonomiki procesowej sprowadzającej się do sprawnego przeprowadzenia postępowania.
[1] Art. 32-33 ,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
[3] Art. 30 § 2 ,Ibidem.
[4] W. Chróścielewski, J. Tarno, Postepowanie administracyjne i przed sądami administracyjnymiWarszawa 2009 r. s. 256.
[5] K. Chorąży, W Taras, A. Wróbel. Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2009 r., s. 57.
[6] M. Wierzbwski, M. Szubiakowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008 r. , s. 63.
[7] Art. 183 ,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
[8] H. Knysiak – Molczyk, Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Kraków 2004 r., s. 60.
Postępowanie wyjaśniające.
Postępowanie wyjaśniające w doktrynie prawa często zamiennie określane jest postępowaniem dowodowym.
„ Należy podkreślić, że postępowanie dowodowe nie stanowi wyodrębnionej fazy procesu administracyjnego i może być prowadzone do momentu wydania decyzji administracyjnej. Ponieważ organ związany jest stanem faktycznym istniejącym w dniu orzekania, dowody można w zasadzie przeprowadzić , aż do momentu wydania decyzji.”[1]
Postępowanie dowodowe zostało znormalizowane w kodeksie postepowania administracyjnego w art. 77 § 1-2. „Organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Organ może w każdym stadium postępowania, zmienić uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.”[2]
Warta uwagi jest informacja, że postępowanie wyjaśniające jest to „ proces podejmowania czynności procesowych mających na celu ustalenie prawidłowości, względnie nieprawidłowości twierdzeń o istnieniu faktów. Procedura dowodzenia opiera się na poprawnym doborze i przeprowadzeniu dowodów, a następnie na prawidłowej ich ocenie.”[3]
Zatem dowodem są takie czynności, które zmierzają do potwierdzenia autentyczności i prawidłowości jakiegoś twierdzenia, które będzie podstawą do rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania administracyjnego.
„ Termin dowodzenie jest wieloznaczny. Może oznaczać zarówno wnioskowanie o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów na podstawie środków dowodowych.”[4]
W trakcie postępowania organy co do zasady mają obowiązek wyjaśnić wszystkie okoliczności, mające jakikolwiek wpływ na załatwienie prowadzonej sprawy. W sposób precyzyjny o tym jakie okoliczności mają znaczenie dla sprawy dowodzi norma prawa materialnego.
W procedurze postępowania prowadzonego przez organy administracji publicznej często używa się terminu materiału dowodowego. Czym zatem jest określenie materiału dowodowego ? To nic innego jak ogół dowodów zgromadzonych w postępowaniu, które mają za zadanie ustalić stan faktyczny sprawy.
W procesie administracyjnym pojawia się jeszcze jedno pojęcie związane z postępowaniem wyjaśniającym a mianowicie środki dowodowe.
Środki dowodowe są pewnego rodzaju mechanizmem, składającym się z osób lub rzeczy, które w swoisty sposób pomagają w rozstrzygnięciu sprawy. Do podstawowych środków dowodowych możemy zaliczyć: dowód z dokumentów, opinię biegłych, zeznania świadków.
Kodeks postepowania administracyjnego w art. 75 § 1 wyraźnie opisuje czym jest dowód „ jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.”[5]
Zagadnienia związane z postępowaniem wyjaśniającym odnajdujemy w wielu książkach dedykowanych dla prawa administracyjnego. „ Omawiając problematykę administracyjnego postępowania dowodowego należy zwrócić uwagę na stosunkowo często używane pojęcie czynności dowodowe . Przez pojęcie to należy rozumieć czynności, które mogą być podejmowane w toku postępowania administracyjnego , a które mają na celu uzyskanie dowodów lub środków dowodowych. [6]
Uwagę należy zwrócić na swoistą regulację w ustawie kpa, zgodnie z którą „ organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona”[7], czyli wszystkie środki zebrane w postępowaniu decydująco wpływają na finalne rozstrzygnięcie.
[1] Strona internetowa: https://www/lexlege.pl/artykuły/postępowanie ( dostęp 11.03.2020 r.).
[2] Art. 77 § 1-2,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
[3] Strona internetowa: https://www.lex.pl/ ( dostęp 13.03.2020 r. ).
[4] K. Chorąży, W Taras, A. Wróbel. Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2009 r., s. 77.
[5] Art. 75 § 1,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
[6] B. Sygit, Kwestie dowodowe w kodeksie postępowania administracyjnego,ST 1999 r., s. 125.
[7] Art. 80 ,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
Zakończenie postępowania.
Postępowanie administracyjne kończy się wydaniem decyzji.
Ważną czynnością kończącą postępowanie prowadzone przez organ administracyjny jest zawiadomienie strony postępowania o tym fakcie.
Ustawodawca informacje na ten temat zamieścił w art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego odnosząc się do czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu , zatem informowania o działaniach organu oraz o przysługujących stronie prawach.
„Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.”[1]
Postępowanie administracyjne organ władzy publicznej kończy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zakończenie postępowania stanowi zatem podsumowanie materiału dowodowego w oparciu o który finalnie wydawana jest decyzja.
[1] Art. 10 § 1 ,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
Wydanie decyzji.
Jak wspomniałam we wcześniejszym rozdziale pracy decyzja jest dokumentem, który rozstrzyga kwestię i kończy postępowanie administracyjne.
„ W decyzji merytorycznej organ ustala zatem konsekwencje prawa materialnego w stosunku do strony postępowania”[1].
Wydana przez organy władzy publicznej decyzja administracyjna to nic innego jak „ akt administracyjny zewnętrzny wydany w trybie określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych ustaw regulujących sferę indywidualnych praw i obowiązków obywateli, np. Ordynacja podatkowa lub Prawo celne.
1) in abstracto – akt władczy, wydany przez uprawniony podmiot, skierowany do
abstrakcyjnego zbioru podmiotów.
2) in concreto – akt władczy, wydany przez organ administracyjny, skierowany do
strony lub stron (podmiot indywidualny albo/lub podmiot zbiorowy).
3) Skutki – skutkami decyzji administracyjnej jest powstanie obowiązku, uprawnienia
bądź zaniechania przez stronę i/lub strony.”[2]
W kodeksie postępowania administracyjnego poświęcony uregulowaniu prawnemu decyzji został Rozdział 7, w którym nie tylko została unormowana definicja decyzji ale i jej części składowe , środki odwoławcze.
Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że „ każdy akt administracyjny jakim jest decyzja powinien zostać wydany na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, odnoszących się w sposób bezpośredni do istoty postępowania, które kończy decyzja. Ponadto decyzje winny być czytelne i jasne dla strony. Kodeks postępowania administracyjnego względnie zaznacza, że organ, który wydał decyzję wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.”[3]
Do obowiązku każdego organu administracji publicznej należy wydanie decyzji w takiej formie aby nie naruszała zasad prawa powszechnie obowiązującego i nie godziła w dobry interes stron.
Poniżej przykład decyzji wydawanej przez organ władzy publicznej. Wzór zawiera zasadnicze elementy, które winny się znaleźć w strukturze treści decyzji.
[1] M. Chylak, Dziennik Gazeta Prawna, artykuł z dnia 8 listopada 2010 r.
[2] R. Kędziora, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 2008 r. , s. 262.
[3] Art. 113 § 2,ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.).
KOPIOWANIE BEZ ZGODY AUTORA zabronione!
ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ ZŁOŻENIA ZAMÓWIENIA na BIULETYN
Biuletyn nr 3
Decyzja jako akt administracyjny. Elementy i struktura decyzji administracyjnej.
2021-07-01
Jankowska, Agnieszka
Podstawowe elementy decyzji.
W doktrynie prawa administracyjnego zostały przyjęte elementy składowe decyzji czyli jak powinna być ona zbudowana i jakie ważne elementy i informacje powinna zawierać.
Prowadząc rozważania na temat istotnych części składowych tego dokumentu administracyjnego, należy zwrócić ważne spostrzeżenie na podział decyzji. Wyróżniamy decyzje :
- merytoryczne czyli takie , które rozstrzygają daną sprawę,
- kończące prowadzenie sprawy w danej instancji,
- ostateczne i nieostateczne,
- decyzje wykonalne.
Wracając do omawiania elementów strukturalnych decyzji, obligatoryjnym składnikiem jest oznaczenie organu, który dokument wydaje oraz miejsce i datę wydania.
„ Oznaczenie organu pozwala na ocenę, czy zachowane zostały przepisy regulujące właściwość rzeczową , miejscową oraz instancyjną”
Kolejnym składnikiem jest oznaczenie adresata decyzji. „ Osoby fizyczne powinny być oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania ( pobytu), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne- pełną nazwą i siedzibą podaną zgodnie z danymi z rejestru, ewidencji, umowy powołującej dany podmiot. W niektórych sprawach wymagane są nr identyfikacyjne Pesel, regon czy NIP. Brak precyzyjnych danych adresata decyzji może skutkować trudnością w jej wykonaniu.” W każdej decyzji powinna być wskazana podstawa prawna, „ musi być przywołana dokładnie, a więc ze wskazaniem artykułu, ustępu, punktu mającego zastosowanie aktu prawnego (…). Podstawę prawną decyzji administracyjnej mogą stanowić jedynie przepisy tzw. prawa materialnego.(…) Podstawa prawna decyzji powinna być powołana szczegółowo tj. ze wskazaniem stosowanych w sprawie przepisów konkretnego aktu prawnego oraz powołanego źródła jego publikacji .”
Co do istoty strukturalnej decyzja powinna zawierać w swej treści rozstrzygnięcie w sprawie, które winno być sformułowane w sposób jasny i czytelny dla strony.
W dalszej kolejności należy uzasadnić podjęcie takiej a nie innej decyzji ze wskazaniem pouczenia jakie przysługuje stronie i podanie środków odwoławczych.
„Dobre uzasadnienie powinno w swej treści i formie odzwierciedlać zarówno tryb postępowania administracyjnego, jak i specyfikę decyzji, powinno pomóc stronie zrozumieć motyw organu determinujące wydanie decyzji w konkretnej sprawie i wobec konkretnych podmiotów. Ponadto w uzasadnieniu wskazuje się normę prawną odpowiednio zinterpretowaną przez organ oraz znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Przepisy prawa administracyjnego przewidują dwa wyjątki od obowiązku uzasadnienia decyzji opisane w art. 107 kpa. Gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania”.
Zakończenie decyzji powinno zawierać pouczenie prawno – odwoławcze jakie przysługuje stronie postępowania z uwzględnieniem środków na które może się powołać adresat decyzji w przypadku chęci odwołania się od niej.
Decyzja powinna być zakończona podpisem uprawnionej do jej wydania osoby.
Doręczanie decyzji.
Doręczanie decyzji stronie jest ważnym etapem w prowadzonym postępowaniu.
Organ administracji publicznej, który jest autorem wydanej decyzji doręcza ją stronie przy wykorzystaniu różnych środków.
Najpopularniejszą metodą doręczania decyzji jest jej wysyłka za pośrednictwem operatora pocztowego co zostało wskazane w art. 39 kpa.
Decyzje doręczane stronom w postaci wysyłki kierowane są na adres do korespondencji wskazany przez uczestnika postępowania. Decyzję doręcza się pod wskazany przez stronę adres. Jeżeli strona podczas doręczania będzie nieobecna w domu decyzja może zostać pozostawiona dorosłemu, obecnemu domownikowi za pokwitowaniem odbioru. Reguluje to zapis art. 43 kpa.
W razie nie zastania nikogo z domowników pod wskazanym przez stronę adresem, stosuje się tzw. doręczenie zastępcze, które znajduje swoje uregulowanie w art. 44 kpa.
„W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 miejsca doręczania pism adresatowi i art. 43 nieobecność adresata: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy”.
Strona ma także możliwość odebrania dokumentu osobiście w siedzibie organu administracji publicznej.
Zgodnie z obowiązującą normą prawną doręczanie może przybrać również inne formy: Decyzję może być doręczana stronom:
- na piśmie
- za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Warunkiem jest żeby w takiej sytuacji strona wystąpiła bądź wyraziła zgodę na dostarczenie dokumentu w takiej właśnie formie.
„W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 k.p.a. (obejmuje to sprawy, które mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie) decyzja może być stronom ogłoszona ustnie”.
Omawiając czynności doręczania decyzji, uwagę należy zwrócić przede wszystkim na to , że doręczenie jest uznane za prawidłowe jeżeli zostanie stronie przekazany oryginał dokumentu. Co do zasady pisma doręcza się stronie, która jest uczestnikiem postępowania. Jeżeli strona działa przez swojego pełnomocnika decyzję w sprawie dostarcza się ustanowionemu pełnomocnikowi lub przedstawicielowi.
Czynnością potwierdzającą skuteczność odbioru decyzji jest podpis złożony przez stronę oraz data jej odebrania.
Wykonalność decyzji.
Decyzja wydana przez organ administracji publicznej może zawierać w swej treści pewne niezgodności. Mogą one dotyczyć błędu, pominięcia istotnych dla sprawy kwestii, wskazania niewłaściwej podstawy prawnej lub przysługujących środków odwoławczych. Wykonanie takiej decyzji z powodu pomyłki może okazać się trudne lub wręcz niemożliwe.
„Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje tryby usuwania wadliwości decyzji administracyjnych, przy czym kluczowa jest ocena, z jaką wadą mamy do czynienia czy jest to wada istotna czy też nieistotna. W przypadku wad istotnych konieczne będzie zaskarżenie decyzji przy pomocy zwyczajnych bądź nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Do usuwania wad nieistotnych służy tryb rektyfikacji decyzji, który nie prowadzi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Sprostowanie decyzji dotyczy wadliwości polegającej na błędach pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłkach np. błąd w nazwie podmiotu, siedzibie, brak daty lub błędna data bądź błędnie wpisana jednostka redakcyjna przepisu. Sprostowanie nie może jednak polegać na ingerencji w merytoryczny sposób rozstrzygnięcia spraw. Ustawodawca nie ograniczył żądania sprostowania decyzji żadnym terminem. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sprostowania decyzji następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie”.
W postępowaniu administracyjnym odmiennym trybem postepowania jest żądanie uzupełnienia decyzji tutaj występują ograniczenia terminowe 14 dni od dnia kiedy decyzja została doręczona lub ogłoszona.
„Uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia następuje w formie decyzji korygującej decyzję
pierwotną, odmowa natomiast w formie postanowienia, które jest niezaskarżalne. Uzupełnienie decyzji co do pouczenia o środkach prawnych następuje w formie postanowienia. Orzeczenie o uzupełnieniu lub jego odmowa nie ma samodzielnego bytu prawnego, a pozostaje częścią decyzji, której uzupełnienia domagała się strona. Co istotne, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w ww. zakresie w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji powoduje, że termin do wniesienia odwołania od decyzji biegnie od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie decyzji. W konsekwencji termin na złożenie odwołania będzie niejako wydłużony. Warunkiem jest złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji w ustawowym terminie 14 dni. Co do zasady sprostowanie decyzji nie ma takiego skutku. Jednak w orzecznictwie wyrażono pogląd, że sprostowanie postanowienia w zakresie zawartego w nim pouczenia o trybie i terminie wnoszenia zażalenia modyfikuje moment rozpoczęcia biegu terminu do złożenia środka odwoławczego, ponieważ dopiero od tego momentu strona ma pewność co do prawidłowości pouczenia.”
Naczelną zasadą wydanej decyzji jest zapoznanie się przez stronę z jej treścią i warunkami obowiązywania. Analiza ta pozwoli wyeliminować wszelkie pomyłki, braki, nieprawidłowości i szybkie ich usunięcie i skorygowanie. W tym trybie można usunąć wszelkie wady nieistotne.
Jak wcześniej zostało wspomniane na żądanie usunięcia wad w decyzji obowiązuje ustawowy termin. Po upływie tego terminu usunięcie nieprawidłowości w decyzji będzie niemożliwe.
Zaskarżanie decyzji.
Wydawane przez organy administracji publicznej decyzje są aktami, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem powszechnie obowiązującym .
„Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji a przekonana o swoich racjach, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Pamiętać trzeba, że uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część, dlatego przedmiotem skargi może być wyłącznie uzasadnienie decyzji (a nie jej sentencja, która może odpowiadać prawu).”
„Zaskarżenie decyzji administracyjnej odbywa się na podstawie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stąd sprawują też nadzór nad orzeczeniami wydawanymi przez te organy. Sąd orzeka więc nie tylko w sprawach skarg na decyzje administracyjne, lecz również w sprawach skarg na postanowienia, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego czy akty prawa miejscowego. Czasem przedmiotem skargi do sądu jest też bezczynność organu, który nie załatwił sprawy w terminie, a projekt zmiany ustawy przewiduje też możliwość zaskarżenia do sądu przewlekłości postępowania (pełen katalog przedmiotowy w tej kwestii zawiera art. 3 ustawy).”
Reasumując opisane informacje związane z procederem zaskarżania decyzji należy zaznaczyć, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto tylko ma w tym interes prawny. Na wniesienie skargi przysługuje termin trzydziestu dni od daty doręczenia dokumentu. Środek zaskarżania wnosi się do organu wyższego szczebla w dalszej instancji za pośrednictwem organu, który tę decyzję wydał.
Odwołania:
ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego
B. Adamiak, J. Borkowski Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2019 r.,
J. Jagielski, M. Wierzbowski, Prawo administracyjne, Warszawa 2019 r.
R. Kędziora, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 2008 r.
Cz. Łaszczyca, Marzysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne
W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 1962 r
http HYPERLINK „https://kancelaria-skarbiec.pl/publikacje/kiedy-decyzja-administracyjna-podlega-wykonaniu.html”s://kancelaria-skarbiec.pl/publikacje/kiedy-decyzja-administracyjna-podlega-wykonaniu.html
KOPIOWANIE BEZ ZGODY AUTORA zabronione!
ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ ZŁOŻENIA ZAMÓWIENIA na BIULETYN
Biuletyn nr 4
Prawo rodzinne w sprawach dzieci
2021-08-01
Jankowska, Agnieszka
Definicja prawa rodzinnego.
Prawo rodzinne w katalogu swych unormowań zawiera kwestie związane jak sama nazwa ustawy wskazuje – z rodziną, Przepisy rozstrzygają co do istoty sprawy majatkowe i niemajątkowe. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w swej istocie skupia się na kilku priorytetowych zasadach, a mianowicie: zasadzie ochrony rodziny, zasadzie uniezależnienia stosunków rodzinnych od obcych im stosunków majątkowych oraz zasadzie dobra dziecka i tej zasadzie bliżej sie przyjrzymy w tym biuletynie. Kodeks rodzinny i opiekuńczy składa się z trzech najważniejszych tytułów, a mianowicie : Tytuł I małżeństwo, Tytuł II pokrewieństwo i powinnowactwo, Tytuł III opieka i kuratela, I tak naprawdę zarówno tytuł II jak i III odnosi się do zasad wychowywania dzieci oraz opieki nad małoletnimi. Ta część ustawy poświęcona jest sprawom związanym z rodzicielstwem. Niezapominajmy, że Kodeks rodzinny i opiekuńczy jest aktem rozbudowanym w istocie unormowań rodzinnych.
W lterarturze przedmiotu trudno odnaleźć zdefiniowane w sposób jednoznaczny prawo rodzinne. Odniesienia w tym zakresie odnajdujemy jedynie na podłożu ustawowym
Artykuł. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, podaje definicję rodziny, według której „rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące”.( Dz.U.2020.0.1876 t.j. – Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej).
Według Konwencji o prawach dziecka, dziecko to każda istota ludzka w wieku poniżej 18 lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ono wcześniej pełnoletność (art. 1 konwencji).
Z art. 1 ust. 1 Europejskiej Konwencji z dnia 25 stycznia 1996 r. o wykonywaniu praw dziecka10 wynika, że konwencja ma zastosowanie do dzieci, które nie ukończyły 18 roku życia. (Ustawa z dnia 10 października 2012 r. o zmianie zakresu obowiązywania Konwencji o prawach dziecka, przyjętej dnia 20 listopada 1989).
Dziecko, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka11, to każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności (Ustawa z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka).
Pojęcie rodziny zdefiniowane zostało także na podłożu konstytucyjnym. Artykuł 18 opisuje „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.”( Dz.U.1997.78.483 – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.). Kolejny powiązany artykuł 71 ustawy zasadniczej, odnosi sie do zasad dobra rodziny „1. Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.2. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa.”.”( Dz.U.1997.78.483 – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.)
Zasada dobra dziecka.
Przepisy ogólne k.r.o wskazują na obowiązek wzajemnego wspierania sie i okazywania sobie szacunku między dzieckiem a rodzicem ( art. 87 k.r.o.) jeżeli w jakikolwiek sposób dojdzie do naruszenia przepisów dotyczących ochrony dobra dziecka lub jeżeli którykolwiek z rodziców w sposób rażący będzie uchylała się od ustawowych obowiązków rodzicielskich może zostać w ten sposób pozbawiony władzy w łagodniejszym przypadku władza rodzicielska możobowiązków być ograniczona. Art. 111. K.r.o. [Pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej] głosi w „§ 1. Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.”( Dz.U.2020.0.1359 t.j. – Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy).
Zasada dobra dziecka – wyraźnie określa czym jest dobro dziecka, jakie ma ono prawa jak należy postępować i co robić, by zapewnić małoletniemu odpowiednie warunki bytowe i rozwoju.
Zaniedbanie dobra dziecka.
Zaniedbanie dobra dziecka to nic innego jak naruszenie pewnych odgórnych regulacji przedstawiających pewien schemat opieki nad młodocianym. Zaniedbanie to naruszenie jego dóbr materialnych cielesnych.
Obowiązujące w Polsce przepisy prawa karnego oraz prawa wykroczeń penalizują bezpośrednio lub pośrednio niektóre przejawy naruszenia obowiązków rodzicielskich ( A. Grześkowiak, Prawna odpowiedzialność rodziców za zaniedbania wychowawcze), i przewidują możliwość pociągnięcia rodziców lub opiekunów do odpowiedzialności za brak należytej opieki nad dzieckiem, którego skutkiem może być narażenie dziecka na niebezpieczeństwo. Przykładem może być sytuacja, w której dziecko poniżej lat 7 narażone jest na niebezpieczeństwo: gdy rodzice pozostawią dziecko samo w domu, przebywa ono bez opieki na ulicy lub pozostaje samo w późnych godzinach wieczornych ( Z. Wrona, Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości – z upoważnienia ministra –na zapytanie nr 4059 w sprawie odpowiedzialności rodziców i opiekunów prawnych za dzieci, często będące ofiarami ich nierozwagi i braku odpowiedzialności).
W literaturze przedmiotu możemy odnaleźć szczegółowe informacje na ten temat.
W niektórych książkach w sposób jednoznaczny opisane zostały rodzaje występujących zaniedbań małoletnich . Jednym z nich był profesor Józef Brągiel. Według autora, wyróżnić można następujące rodzaje zaniedbań:
„1. zaniedbanie fizyczne — obejmuje niedostarczanie dziecku odpowiedniego pożywienia, ubioru i schronienia. Do zaniedbania fizycznego zaliczamy także: brak opieki medycznej, niezapewnienie odpowiednich form leczenia zalecanych przez lekarzy, brak troski o zdrowie dziecka. Za zaniedbywanie fizyczne można również uznać porzucenie dziecka bądź wyrzucenie go z domu z powodu niewłaściwego zachowania, jak też przyzwalanie mu na dłuższą nieobecność w domu bez informowania opiekunów o tym, gdzie przebywa. Zaniedbywaniem fizycznym jest ponadto permanentne przerzucanie opieki nad dzieckiem na inne osoby i lekceważenie jego bezpieczeństwa. Najbardziej drastycznym skutkiem zaniedbania może być śmierć dziecka;
- zaniedbanie emocjonalne — przejawia się w nieokazywaniu ciepła emocjonalnego dziecku oraz poświęcaniu mu niewystarczającej uwagi i zainteresowania, a także w niechęci do opiekowania się dzieckiem i okazywaniu mu lekceważenia w połączeniu z zaniedbywaniem fizycznym. Istnieją też subtelne formy zaniedbania emocjonalnego, w których dzieciom z pozoru niczego nie brakuje pod względem materialnym, a rodzina zdaje się dobrze funkcjonować. W rzeczywistości za fasadą idealnej, często też zamożnej rodziny kryje się poważne zaniedbanie — brak miłości, uwagi, poczucia bezpieczeństwa i ciepła. Traumę u dziecka może też spowodować zbyt długie pozostawianie go samemu sobie czy narażanie na wybuchy emocji rodziców;
- zaniedbanie edukacyjno-wychowawcze — przejawia się przyzwalaniem na wagarowanie, unikanie szkoły, brakiem troski o realizację zobowiązań szkolnych i angażowaniem dziecka do pracy, która uniemożliwia mu naukę, brakiem uwagi poświęconej specjalnym potrzebom edukacyjnym dziecka.” ( J. Brągiel, Zaniedbanie jako kategoria przemocy).
„Pomimo dość jednoznacznych definicji przyjmowanych przez badaczy zjawiska zaniedbania dziecka określenie jego rozmiarów jest wciąż bardzo trudne, do czego prowadzi między innymi jego ogromna złożoność, gdyż w jego obrębie można wyróżnić wiele odmian. Ponadto do zaniedbania dziecka dochodzi w różnych środowiskach, bezpośrednio lub pośrednio odpowiedzialnych za jego rozwój i wychowanie.”(B. Górnicka, Zaniedbanie dziecka z niepełnosprawnością — wybrane aspekty zjawiska,)
ISTNIEJE
KOPIOWANIE BEZ ZGODY AUTORA zabronione!
ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ ZŁOŻENIA ZAMÓWIENIA na BIULETYN
MOŻLIWOŚĆ ZŁOŻENIA ZAMÓWIENIA BIULETYNU