Teoryzując informacje dotyczące  aktu prawnego jakim jest licencja pragnę na wstępie zdefiniować istotę tego dokumentu .

Termin Licencja ( łac. Licentia), oznacza dokument lub umowę , które w sposób czytelny określają warunki i zasady korzystania z utworu.

Konkretyzując powyższe oznacza odniesienie do posiadania pewnej władzy nad czymś. Inaczej rzecz ujmując jest to udzielenie upoważnienia do władania i korzystania z cudzej własności za zgodą właściciela.

 W obszarze prawnym spotykamy się z umową licencyjną zawieraną przez dwie strony: licencjonodawcę i licencjanobiorcę.

Umowa  powinna być zawierana każdorazowo w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Należy zwrócić jednak uwagę ,  że umowa zawierana na ten zakres nie jest tożsama z przeniesieniem własności.  Stanowi akt zezwolenia na korzystanie lub stosowanie własności należącej do licencjonodawcy.

W ustawodawstwie krajowym odnajdujemy uregulowanie umowy  licencji w art. 66 ust. 2 który brzmi : „Uprawniony z patentu może w drodze umowy udzielić innej osobie upoważnienia (licencji) do korzystania z jego wynalazku (umowa licencyjna)”[1].

Licencji można udzielać między innymi w sprawach dotyczących: wynalazków, praw autorskich, znaków towarowych, know-how.

Licencja występuje w gałęzi prawa autorskiego i prawa własności przemysłowej. Zgodnie z art. 67 ust. 1  ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych „twórca może udzielić upoważnienia do korzystania z utworu na wymienionych w umowie polach eksploatacji z określeniem zakresu, miejsca i czasu tego korzystania. Wszelkie rodzaje licencji zawierają istotne upoważnienia do korzystania z utworu na warunkach określonych w umowie”[2].

W prawie autorskim to autor utworu może wyrazić zgodę z korzystania, udostępniania jego własności innej osobie. Bez takiej zgody,  korzystanie z cudzej działalności twórczej jest zabronione.

Licencję możemy klasyfikować w następujący sposób:

„Ze względu na źródło:

  • licencja dobrowolna – udzielana przez podmiot uprawniony:
    • licencja otwarta – skierowane do ogółu jednostronne oświadczenie woli,
    • licencja umowna (umowa licencyjna) – zawarta z licencjobiorcą jako dwustronna czynność prawna,
  • licencja przymusowa – udzielana przez Urząd Patentowy,
  • licencja ustawowa – udzielana wprost przez przepis ustawy.

Ze względu na zakres obowiązków licencjodawcy:

  • licencja negatywna (czysta) – licencjodawca ma tylko znosić korzystanie przez licencjobiorcę z przedmiotu licencji (m.in. licencje przymusowe są negatywne),
  • licencja pozytywna – licencjodawca ma obowiązek podjęcia dodatkowej aktywności.  

Ze względu na zakres uprawnień licencjobiorcy:

  • licencja pełna (nieograniczona) – licencjobiorca może korzystać z przedmiotu licencji w takim samym zakresie, w jakim może z niego korzystać licencjodawca,
  • licencja niepełna (ograniczona) – licencjobiorca może korzystać z przedmiotu licencji w węższym zakresie.

Ze względu na charakter uprawnień licencjobiorcy:

  • licencja niewyłączna – licencjodawca może korzystać z przedmiotu objętego wcześniej udzieloną licencją oraz udzielać dalszej licencji (licencje przymusowe, otwarte i ustawowe są niewyłączne),
  • licencja wyłączna – pozostałe przypadki. W tym:
    • licencja mocna – licencjodawca ma możliwość korzystania z przedmiotu objętego wcześniej udzieloną licencją,
    • licencja słaba – licencjodawca nie ma takiej możliwości.
    •  

Inne rodzaje licencji:

  • sublicencja (dalsza licencja) – udzielona przez licencjobiorcę (sublicencjodawcę),
  • licencja wzajemna („krzyżowa”) – obie strony są jednocześnie licencjodawcami i licencjobiorcami”.[3]

Licencja jest szeroko rozpowszechnionym aktem, wiąże się zasadniczo do korzystania w mocy prawa z dzieła czyjegoś autorstwa . Nie zapominajmy, że bezprawne wykorzystywanie cudzych własności bez zgody osób uprawnionych stanowi swoiste  naruszeniem praw autorskich. Ten rodzaj  przewinienia koreluje z odpowiedzialnością karną.  

[1] Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

[2] ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

[3] Tomasz T. Bąkowski TomaszT., Licencja, [w:] TomaszT. Bąkowski i inni, Leksykon prawa gospodarczego publicznego, AndrzejA. Powałowski (red.), wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2015, 

Jeśli masz pytania ? Chcesz się podzielić swoją opinią, zachęcam do komentarzy i korespondencji.